DOKUMENT NA STACJI: SILVER – seans specjalny ze spotkaniem z reżyserką Natalią Koniarz i operatorem Stanisławem Cuske

Serdecznie zapraszamy na seans specjalny bogato nagrodzonego filmu dokumentalnego SILVER, po którym odbędzie się spotkanie z reżyserką NATALIĄ KONIARZ i operatorem STANISŁAWEM CUSKE.

”Silver” to film dokumentalny, który przenosi widza do serca Boliwii, pod powierzchnię Cerro Rico – góry, która od wieków pożera ludzkie życia. W tym miejscu, gdzie ziemia dosłownie drży od pracy kilofów, Natalia Koniarz portretuje brutalną rzeczywistość ludzi żyjących i umierających w cieniu kopalni srebra. Trójka bohaterów – chłopiec, kobieta i stary górnik – staje się przewodnikami po świecie, w którym praca dzieci jest normą, a granica między przetrwaniem a śmiercią zaciera się w kłębach pyłu.

Mroczne korytarze kopalni pochłaniają niewinnych, którzy dla srebrzącego się kruszca poświęcają zdrowie i życie. Zachwycający, a jednocześnie przerażający film o niewidzialnych ofiarach neokapitalizmu.

Już pierwszy kadr dokumentu Natalii Koniarz Silver z zachwytem, ale też pewnego rodzaju uniżeniem podziwia majestat boliwijskiej góry Cerro Rico. Zgodnie z początkowym cytatem to „gigantyczne i srebrzyste wzgórze, które może zdominować cały wszechświat” narzuca miarę wszystkiemu dookoła. Z tej monumentalnej panoramy zanurzamy się w trzewia: do ciasnych, klaustrofobicznych korytarzy, gdzie gęste, lepkie powietrze oblepia zdyszane, spocone ciała górników, a wilgoć sprawia, że podpora stropu próchnieje. Poza szybem, w miasteczku toczy się rutyna przetrwania: dzieciaki w ramach zabawy zjeżdżają po hałdach, kobiety „strażniczki Cerro” poświęcają się pracy reprodukcyjnej, na cmentarzu tabliczka przypomina: „Cisza! Tu spoczywają mężczyźni, którzy zostawili płuca w kopalniach”, a podczas szkolnych lekcji wraca zwyczajne w tamtych okolicznościach pytanie: „Czyj ojciec już nie żyje?”.  – Paweł Ciesielczyk, Pełna Sala

Operatora cechuje bowiem artystyczna dezynwoltura, nie boi się eksperymentu, chętnie rusza z kamerą w bieg za swoimi bohaterami, tworząc przy tym niezapomniane wizualnie sekwencje. Ale jego zdjęcia do „Silver” to nie tylko efektowne obrazy zrealizowane w ruchu, ale też plastycznie wysmakowane kadry – choćby te, w których Cerro Rico przypomina jednocześnie pejzaż z filmu Wesa Andersona i makabryczny obraz Zdzisława Beksińskiego. Nie dziwi zatem, że podczas 65. Krakowskiego Festiwalu Filmowego Cuske otrzymał nagrodę dla najlepszego operatora, a jurorzy w uzasadnieniu pisali, że jego kamera „w sposób dosłowny, a metaforyczny wyłania ludzi z mroku. Portretuje ich w sposób bardzo czuły i humanistyczny” i „staje się integralną częścią tego opowiadania o ludziach zawieszonych pomiędzy światłem a ciemnością”. – Bartosz Staszczyszyn, Culture.pl

Opowiada o życiu w cieniu Srebrnej Góry, która w zamian za odbierane jej bogactwo, co jakiś czas upomina się o swoją ofiarę w postaci ludzkich istnień. Dlatego też miejscowi mają do Cerro Rico stosunek nabożny. Wierzą, że srebro to dar Pachamamy – andyjskiej bogini ziemi, o której przychylność zabiegają. Podobnie, jak o łaskę El Tio – ducha gór, którego gniew bywa straszliwy w skutkach. Skupiony na bliskiej, momentami niemal intymnej obserwacji dokument staje się zapisem tej niezwykłej relacji i poświęcenia ludzi, których los wydaje się być przesądzony już w momencie urodzenia w tym szczególnym miejscu – na samym dole łańcucha współczesnego kapitalizmu. – Rafał Pawłowski, Interia.pl

Artykuł o filmie dokumentalnym Silver w Variety (jęz.angielski): https://variety.com/2025/film/global/pawel-pawlikowski-silver-natalia-koniarz-clip-1236562193

Do zobaczenia w kinie!